مقام معظم رهبری: به گفتار امام و کردار امام اهتمام بورزید ********** امام خمینی(ره): ان شاء الله ما اندوه دلمان را در وقت مناسب با انتقام از امریکا و آل سعود برطرف خواهیم ساخت و داغ و حسرت حلاوت این جنایت بزرگ را بر دلشان خواهیم نهاد 1367/4/29 **********امام خمینی(رحمة الله علیه) : حکومت آل سعود، این وهابیهای پست بیخبر از خدا بسان خنجرند که همیشه از پشت در قلب مسلمانان فرو رفته‌اند 1366/5/12 ********** امام خمینی (ره) شهادت در راه خدا مسئله ای نیست که بشود با پیروزی در صحنه های نبرد مقایسه شود، مقام شهادت خود اوج بندگی و سیر و سلوک در عالم معنویت است********** امام خمینی (ره): ما تابع امر خداییم، به همین دلیل طالب شهادتیم و تنها به همین دلیل است که زیر بار ذلت و بندگی غیر خدا نمی رویم************ امام خمینی(ره) ”من برای آنکه شما جوانان شایسته ای هستید، علاقه دارم که جوانی خود را در راه خداوند و اسلام عزیز و جمهوری اسلامی صرف کنید تا سعادت هر دو جهان را دریابید.„ ********** حُسنُ الخلاقِ یُدِّرُ الرزاقَ وَ یونِسَ الرِّفاقَ؛ خوش اخلاقى روزى ها را زیاد مى کند و میان دوستان انس و الفت پدید مى آورد. «نهج الفصاحه، ح 781» ************امام خمینی(س) علم همراه تهذیبِ نفس است که انسان را به مقام انسانیت می رساند .هم در علم کوشا باشید و هم در عمل و هم در تهذیب اخلاق ********** بايد مسائل اسلامي حل بشود در اينجا و پياده بشود. بايد مستضعفين را حمايت بكنند، بايد مستضعفين تقويت بشوند حضرت امام خميني قدس سره الشريف صحیفه امام – جلد 6 – صفحه 461 ************ اهمیّت فضای مجازی به انداره ی انقلاب اسلامی است "مقام معظم رهبری" ************* آن کسی قلمش قلم انسانی است که از روی انصاف بنویسد. امام خمینی (ره) ***********همان طوري که در سابق عمل مي‌شد، روضه‌خواني بشود، مرثيه گفته بشود، شعر و نثر در فضايل اهل بيت و در مصائب آنها گفته بشود. حضرت امام خميني قدس سره الشريف صحيفه امام – جلد 15 – ص 332 ************ نگذاريد پيشكسوتان شهادت و خون در پيچ و خم زندگي روزمره خود به فراموشي سپرده شوند. حضرت امام خميني قدس سره الشريف صحيفه امام، ج 21، ص 93 ************ من در ميان شما باشم و يا نباشم، به همه شما وصيت و سفارش مي‌کنم که نگذاريد انقلاب به دست نااهلان و نامحرمان بيفتد. حضرت امام خميني قدس سره الشريف صحيفه امام، ج 21، ص 93 ************ پيامبر اسلام نيازي به مساجد اشرافي و مناره‌هاي تزئيناتي ندارد. پيامبر اسلام دنبال مجد و عظمت پيروان خود بوده است که متأسفانه با سياست‌هاي غلط حاکمان دست‌نشانده به خاک مذلت نشسته‌اند. حضرت امام خميني قدس سره الشريف صحيفه امام، ج 21، ص 80 ************ پيغمبر اسلام تمام عمرش در امور سياسي بود، تمام عمرش را صرف كرد در سياست اسلامي، و حكومت اسلامي تشكيل داد. حضرت امام خميني قدس سره الشريف صحيفه امام، ج 15، ص 11 ************ امام به همه فهماند که انسان کامل شدن، علی وار زیستن و تا نزدیکی مرزهای عصمت پیش رفتن افسانه نیست. مقام معظم رهبری ************ راه ما راه امام خمینی است و در این راه با همه قدرت و قاطعیت خود حرکت خواهیم کرد. مقام معظم رهبری

 

 

 

تاريخ انتشار: 09 اسفند 1396 ساعت 20:42:08
آموزش و پرورش در دوره قاجار چگونه بود؟

«در ‌سال ١٢٦٦ ه.ق قسمتی از ارک سلطنتی به منظور احداث بنای ساختمان مدرسه در نظر گرفته شد. میرزا رضا مهندس‌باشی از محصلان اعزامی به اروپا در دوره عباس‌میرزا نایب‌السلطنه، مامور تهیه نقشه ساختمان مدرسه شد و محمدتقی‌خان معمارباشی، رئیس اداره بنایی دیوان اعلی، اقدام به ساخت مدرسه کرد. بعدها جان داود، مترجم اول دولت ایران، برای استخدام معلم به کشور اتریش اعزام شد.»

به گزارش جی پلاس، روزنامه شهروند نوشت: دارالفنون اینگونه شکل گرفت و توانست عصر و دوره جدیدی در آموزش ایران باشد. همان‌طور که مسعود کوهستانی‌نژاد، مورخ هم می‌گوید عصر و دوره دارالفنونی داشتیم. عصری که از دوره ناصرالدین‌شاه شروع شد و تا دوره مظفرالدین‌شاه ادامه پیدا کرد. از همین دوره هم تحولات در آموزش و پرورش شروع شد و تا بعد از پیروزی انقلاب مشروطه ادامه داشت.

مجلس شورای ملی در سال‌های ٢٩-١٣٢٨ و از زمانی که حکیم‌الملک وزیر معارف شد، حرکت جدیدی در معارف آغاز کرد. حکیم‌الملک همراه کسانی مانند مشیرالدوله، میرزا ابوالحسن فروغی و ذکاالملک فروغی بود. کسانی که در کنار هم تحول جدی و اساسی را در آموزش پرورش آغاز کردند.

به گفته کوهستانی‌نژاد نخستین قدم آنها این بوده که مصوبه‌ای را از مجلس گرفتند تا دانشجو به خارج از کشور اعزام کنند. ٢٠ نفر اعزام شدند. بعدها در قراردادی که با دولت فرانسه امضا شد، این اتفاق هرساله شد و هر‌سال عده‌ای به خارج کشور رفتند. کسانی که بعد از بازگشت‌شان تأثیر زیادی از آن‌جا گرفتند و کارگزاران موثری در روند معارف و آموزش و پرورش شدند.

مشیرالدوله از ‌سال ١٣٢٩ قمری وزیر معارف می‌شود و روندی انقلابی در این حوزه شروع می‌شود. وزارت معارف را تعطیل می‌کند و هرکه در آن‌جا بوده را به خانه می‌فرستد. بعد از مدتی ٤٧ نفر را به کار برمی‌گرداند. وزارت معارفی که ذکاءالملک در آن معاون مشیرالدوله بود. آنها توانستند با ٤٧ نفر انقلابی را در معارف شروع کنند که سه محور اصلی داشت. یکی از آنها تغییر در مدارس متوسطه بود. دیگری کنترل کتاب‌های مدارس ابتدایی و اقدام سوم که از همه موارد مهمتر بود، ایجاد سازوکاری برای مدارس دخترانه بود که برای این مدارس معلم تربیت می‌کنند.

در زمینه ساختاری هم شروع به احیای شورای‌عالی معارف کردند. شورایی که ریاست آن با ذکاالملک فروغی بود و نظام‌نامه مخصوصی برای معارف تدوین کردند. در همان نظامنامه امتحانات متمرکز و سراسری ایجاد و اداره دارالتادیب و دارالترجمه تأسیس شد. ابتکار دیگر درخواست همراهی از اولیای دانش‌آموزان برای شرکت در امور مدارس است. «برای نخستین‌بار در همین زمان کلاس‌های پیش‌دانشگاهی تشکیل می‌شود. به این مفهوم که می‌بینند وقتی بچه‌ها از مدرسه خارج می‌شوند، بسیار بی‌سوادند و نه می‌توان در داخل از آنها استفاده کرد و نه می‌توان آنها را به خارج از کشور فرستاد. به همین دلیل کلاس‌های پیش‌دانشگاهی یا پیش‌کاری برگزار می‌شود.»

مشیرالدوله درهمین سال‌هاست که به صراحت می‌گوید؛ باید دستورالعمل مدارس فرانسه در کشور اجرا شود و نظارت شدیدی بر مدارس اعمال می‌شود. عده‌ای مفتش در این سال‌ها به مدارس سر می‌زدند و بازخواست می‌کردند. «اداره تفتیش ایجاد شد و در رأس آن فردی قرار گرفت که مدام به وضع رسیدگی کند.»

آن‌طور که کوهستانی‌نژاد می‌گوید، بعدها مشیرالدوله در کابینه علاءالسلطنه مشکلاتی پیدا کرد و به جای او حکیم‌الملک بر سر کار آمد. حضور او در آستانه شروع جنگ جهانی اول بود. جنگ شروع شد و وقتی دامنه آن به ایران کشیده شد، همه چیز فرو ریخت. طبیعی بود در شرایط جنگ کسی توجهی به معارف و آموزش و پرورش نداشته باشد. «اوضاع جنگ بلبشوی عجیبی در آموزش دولتی ایجاد کرد، اما مدارس خارجی در ایران کار خودشان را رها نکردند. فقط شیرازه نظم و ترتیب مدارس ایرانی از هم فرو پاشیده شد. براساس آمار موجود کل مدارس تهران در ‌سال ١٢٩٧ در حدود ٤٠ مدرسه در تهران بود. ١٤ مدرسه نیمه‌تعطیل بودند و بقیه مدارس هم مشکلاتی داشتند. «این مشکل مدارس به وزارت معارف مربوط نمی‌شد. به قحطی و مشکلات دیگر ربط داشت. جنگ در واقع باعث انقطاع روند انقلابی شد که به وسیله مشیرالدوله شروع شده بود اما قبل از آن‌که جنگ رسما تمام شود، کابینه دوم وثوق‌الدوله در مرداد ١٢٩٧ بر سرکار آمد. وزیر معارف میرزا احمدخان نصیرالدوله بود. نه‌تنها او بلکه کابینه دوم وثوق‌الدوله هم عزمش را جزم کرده بود که اوضاع را بهبود ببخشد.»

شروع دوره جدید

وضعیت جدی‌ شد. بازسازی معارف از دوره نصیرالدوله روند گسترده‌ای به خود گرفت. این بازسازی محورهایی داشت و از مرداد ١٢٩٧ که ٥ماه بعد جنگ تمام شد، کار شدت گرفت. «درست است که درگیر جنگ بودیم و تبعات این جنگ کل کشور را تحت‌تأثیر قرار داده بود، اما آموزش و پرورش ما از جهت ساختاری، محتوایی و اداری دچار ورشکستگی بود.

هشتاد ‌سال بود که آموزش نوین اروپایی وارد کشور شده بود اما چه اتفاقی افتاد غیر از آن‌که عده‌ای کارمند دولت شوند و کسانی که زبان خوانده‌ بودند فقط زبان‌خواندنشان به درد یک خط نوشتن می‌خورد.» ایرادهای بسیار جدی به روش‌های آموزشی گرفته می‌شد؛ به کتاب‌هایی که در اختیار شاگردان بود و همین‌طور به روش‌های تدریس. «بحث این بود که مدارسی که چهل، پنجاه ‌سال بعد از دارالفنون تأسیس کرده‌اید به کجا رسیده‌اند؟»

کوهستانی نژاد می‌گوید در آن زمان چند اداره فعال داشتیم. یکی از آنها وزارت پست و تلگراف بود و دیگری گمرک که هر دو تحت نظارت مستشاران خارجی بودند. بقیه سازمان‌ها حتی در بودجه‌نویسی هم مشکل داشتند؛ چه برسد به عملکردشان. انتقادات بنیادین می‌شد که ربطی به جنگ نداشت. «یحیی کاشانی از متفکران آن دوره در رساله‌ای می‌نویسد ما به آیندگان چه خواهیم گفت؟ چه توضیحی از وضع آموزشی خواهیم داد.»

وقتی وثوق‌الدوله کابینه دومش را تشکیل داد، شورای عالی معارف تشکیل شد. اصول کاری همانی بود که از دوره مشیرالدوله مانده بود؛ یعنی نظارت بر تدوین کتب درسی و به‌روز کردن آنها اما ساخت مدارس مجانی موردی بود که خیلی پیگیرش نشدند. موضوع دیگری که در این دوره پیگیری شد، تکمیل ساخت مدارس شهرستان‌ها بود.

از دیگر مواردی که در این سال‌ها اتفاق ‌افتد، این بود که نصیرالدوله به حوزه‌های فرهنگی وارد شد و تصمیم به ساخت ساختمان‌های فرهنگی گرفت. موزه ملی یکی از آن موارد بود. تداوم نظارت بر حوزه‌های نمایشی، سینما و مطبوعات از دیگر کارهایی است که در وزارت معارف شدت گرفت. «مجلات تخصصی در حوزه معارف تأسیس شد و تعدادی از نهادهای فرهنگی که فعالیت‌شان متوقف شده بود، دوباره به کار افتاد. مهمترین این نهادها کتابخانه ملی بود. این کتابخانه یادگار مظفرالدین‌شاه بود که مشیرالدوله می‌خواست دوباره کار کند. وقتی جنگ شروع شد طبعا این روند قطع شد اما نصیرالدله آن را فعال کرد.»

معلمان یا مدارس؟

در دوره نصیرالدوله ملک‌الشعرای بهار، سردارمعظم خراسانی، اعتصام‌الملک، سیدمحمد تدین. اعلم‌الدوله، سلطان‌العلما در شورای معارف حاضر می‌شوند و اجرای برخی از تحولات به عهده کسانی گذاشته می‌شود که تازه از پاریس آمده‌اند. «سرشاخه آنها عیسی سیداعلم و عباس اقبال آشتیانی است.» سوال اصلی در این زمان این بود که نقطه شروع تحولات معارف از کجاست. آیا باید از مدارس باشد یا از معلمان؟

در دوره مشیرالدوله معلمان عوض می‌شدند اما در دوره نصیرالدوله دستورالعملی صادر شد که مبنای آن ساخت مدارس مجانی بود و صحبتی از معلمان نبود. در حقیقت دانش‌آموزان و آینده آنها نکته مبهم و غیر قابل اعتنا بود. نکته‌ای که بعدها نقطه مهم تحولات شد.

اما این تغییر هم مسأله‌ساز شد. ساختاری که نصیرالدوله بنا کرد، مجریان بسیار پیچیده و ناشناخته‌ای داشت. «ملک‌الشعرای بهار، در روزنامه ایران و مجلات، محورهایی را مطرح می‌کند که همه آنها بر مبنای دولتی‌کردن مدارس بود. نصیرالدوله دلایلی می‌آورد و می‌گوید ٧٢٠٠ تومان به ما بدهید که بتوانیم مدارس مجانی دایر کنیم.»

اما ایران در منطقه‌ای بود که انقلاب اکتبر در همسایگی‌اش به ثمر نشسته بود و بلشویک‌ها حرف‌های جدیدی داشتند و با سرعت و قدرت در حال نفوذ بودند و همین موارد در کنار یکدیگر عاملی شد تا بعدها بدترین انتقادات را فروغی به این روند داشته باشد. «فروغی کسانی که در شورای معارف نشسته بودند را نقد می‌کند و می‌گوید به جای آن‌که بیاییم از معلمان شروع کنیم از دانش‌آموزان شروع کردیم. تحولات نصیرالدوله تا حدود ‌سال ١٣٠٤ جاری بود ولی از این‌ سال جریانی در وزارت معارف شروع می‌شود که به طرز عجیبی این دستاوردهای معارفی دوره نصیرالدوله را حذف می‌کند اما اتفاقات خوب بسیاری هم داریم؛ برای مثال موزه ملی دوباره افتتاح می‌شود. «گزارشاتی داریم که کتابخانه ملی در کنار کتابخانه معارف در زمان نصیرالملک کارش شروع شده ولی زمانی که اندیشه فروغی‌ها و حکمرانی آنها شروع می‌شود، دستاوردها کم‌کم حذف می‌شوند.»

در دوره مشیرالدوله الگوبرداری از خارجی‌ها مد نظر بود و کار برمبنای الگوی فرانسوی انجام می‌گیرد؛ الگویی که خاص است و با الگوی انگلوساکسون فرق دارد. «این الگو را مستقیم از فرانسه نگرفته بودیم. باید تحولات ایران را در الگوی منطقه‌ای بررسی کنیم. به هر حال چه خوشمان بیاید و چه خوشمان نیاید الگوی منطقه‌ای داشتیم. الگو فرانسوی بود ولی علت اتخاذ این بود که فرقه اتحاد و ترقی در عثمانی از این الگو استفاده می‌کرد. درواقع ما این الگو را از عثمانی گرفته بودیم که آتاتورک در ١٩٢٤ این الگو را عوض می‌کند.»  الگویی در این سال‌ها اجرایی شد که پارامترهای مثبت و منفی بسیاری داشت و البته انتقادات بسیار جدی به آن وارد بود که‌ سال ١٣٠٠ اوج انتقادات است.

با وجود این تحولات معارف و آموزش‌و‌پرورش در سال‌های اواخر دوره قاجار تا جنگ جهانی اول، پستی و بلندی‌های بسیاری به خود دید. جنگ در گسترش روحیه تحول‌خواهی موجود تأثیر منفی گذاشت و در عین‌ حال عاملی شد تا برخی از کاستی‌ها در گذر زمان به چشم بیایند؛ اما یک سوال از زمان راه‌اندازی دارالفنون تا سال‌های جنگ جهانی اول و بعدها در دوره رضاشاه و محمدرضاشاه و حال حاضر مشترک ماند: ما به آیندگان چه خواهیم گفت و چه توضیحی از وضع آموزشی خواهیم داد؟





  تعداد بازديدها: 420


 
نظرات خوانندگان:
 

نظرات حاوي توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمي‌شود.

نام:
پست الکترونيک:
متن پيام:


 
آخرين اخبار و مطالب 
صمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُونَ
نگاهی دیگر(قسمت چهارصدوبیست وهشتم)
قسمت دوم
تصاویری از مراسم عزاداری هیئت انصارالخمینی (ره) محرم 1397
اختصاصی: 30 فراز جاودان غدیریه
فراز بیست وچهارم "به اهتمام خانم شیرین نوشیروان"
پدر شهید حادثه تروریستی:
پسرم را جلوی چشمم کشتند/کودک چهارساله ام قرار بود به مهدکودک برود
سعید مرتضوی پس از چند روز مرخصی به زندان بازگشت
مسببان انقضاي يك فرد/ تتلو؛ آينه عبرت!
اظهارات وقیحانه مشاور ولیعهد ‎ابوظبی در حمایت از عاملان حمله تروریستی اهواز: حمله نظامی به هدف نظامی، اقدام تروریستی نیست!/ کشاندن نبرد به عمق ایران گزینه‌ای بود که پیشتر اعلام شده بود
دستور رییس‌جمهور به دستگاه‌های امنیتی برای پی‌گیری حادثه تروریستی اهواز
روحانی: پاسخ ایران، کوبنده خواهد بود / کسانی که از این تروریستها پشتیبانی می‌کنند، باید پاسخگو باشند
پیام رهبر معظم انقلاب در پی حادثه تروریستی امروز صبح در اهواز؛
دستگاه های مسئول دنباله جنایتکاران را تعقیب وبه پنجه قضایی بسپارند
دنباله های داخلی شیطان
نگاهی دیگر(قسمت چهارصدوبیست وهفتم)
به اهتمام: حاج حسن وفایی
خطبه امام سجاد(ع) درمجلس یزید
اختصاصی:
یا حسین شهید علیه السلام "اثری عاشورایی از خانم شیرین نوشیروان"
اختصاصی: 30 فراز جاودان غدیریه
فراز بیست وسوم "به اهتمام خانم شیرین نوشیروان"
نشانه های شیعه در کلام امام سجاد(ع)
آیت الله مرتضوی در دارالزهراء(س) :
چطور به استناد یک روایت، عده ای به هرکس که گمان می کنند مزاحم یا مخالفشان است، تهمت می زنند؟/ دروغ بستن حتی به دشمن اهل بیت(ع) نیز کاری ناپسند است/ یک عده به خیال خود شیعه تنوری درست می کنند
زیباترین تصاویر عاشقان حضرت سیدالشهداء (ع)
قسمت اول
تصاویری از مراسم عزاداری هیئت انصارالخمینی (ره) محرم 1397
امام موسی صدر:
قاتلان کربلا «کم‌خطرترین» دشمنان امام حسین (ع) هستند
پلیس راهور تهران: شناور شدن ساعات کاری کارمندان در دو هفته اول مهرماه تصویب شده اما هنوز ابلاغ نشده
علم‌الهدی:
اگر مردم گوسفند شوند، فقط بخورند، بچرند و لذت ببرند، گوشت آنها را هم مستکبری که چوب به دست، بالای سرشان ایستاده، استفاده می‌کند

آرشیو همه مطالب


 
پربازديدها 
اختصاصی:
یا حسین شهید علیه السلام "اثری عاشورایی از خانم شیرین نوشیروان"
اختصاصی: 30 فراز جاودان غدیریه
فراز بیست وسوم "به اهتمام خانم شیرین نوشیروان"
اختصاصی: 30 فراز جاودان غدیریه
فراز بیست وچهارم "به اهتمام خانم شیرین نوشیروان"
اختصاصی:
عباس (ع) "اثری آیینی از خانم شیرین نوشیروان"
اختصاصی: 30 فراز جاودان غدیریه
فراز هجدهم "به اهتمام خانم شیرین نوشیروان"
اختصاصی: 30 فراز جاودان غدیریه
فراز بیست ویکم "به اهتمام خانم شیرین نوشیروان"
اختصاصی: 30 فراز جاودان غدیریه
فراز هفدهم "به اهتمام خانم شیرین نوشیروان"
پخش مستند شوق شبیه (روایتی از یک سفر) از شبکه افق
اختصاصی:
ای تیر کجا چنین شتایان ... آرام "اثری ایینی از خانم شیرین نوشیروان"
اختصاصی:
علی اکبر (ع) "اثری آیینی از خانم شیرین نوشیروان"
اختصاصی: 30 فراز جاودان غدیریه
فراز بیستم "به اهتمام خانم شیرین نوشیروان"
اختصاصی:
علی اصغر (ع) "اثری آیینی از خانم شیرین نوشیروان"
اختصاصی: 30 فراز جاودان غدیریه
فراز نوزدهم "به اهتمام خانم شیرین نوشیروان"
به قلم: علی اکبر پورسلطان
تاریخچه و آسیب شناسی هیئت های مذهبی*
اختصاصی: 30 فراز جاودان غدیریه
فراز بیست ودوم "به اهتمام خانم شیرین نوشیروان"
تصاویر / بعد از خاتمه مراسم شب هشتم محرم
به اهتمام آقای محمد قربانی
تصاویری عاشورایی
به اهتمام آقای محمد قربانی
تصاویر / یا قمر بنی هاشم (ع)
خبر درگذشت آیت الله هاشمی شاهرودی تکذیب شد
به اهتمام آقای محمد قربانی
تصاویری تاسوعایی


 
آمار بازديد از سايت 
تعداد بازدید امروز: 13367
تعداد بازدید دیروز: 18960
بازدید کل: 23383868
مشاهده آمار کامل
تمامي حقوق براي هيئت انصارالخميني (ره) محفوظ است.